Rechter in New Mexico veroordeelt Meta tot boete van 25 miljard dollar

Een rechter in de Amerikaanse staat New Mexico heeft techbedrijf Meta veroordeeld tot een boete van 25 miljard dollar. Meta, het moederbedrijf van Facebook, Instagram en WhatsApp, misleidde daarbij inwoners over het gebruik van hun persoonsgegevens. De zaak komt voort uit het Cambridge Analytica-schandaal. Voor gebruikers van Facebook, Instagram en WhatsApp verandert er voorlopig niets. De uitspraak raakt het bedrijf financieel, niet de werking van de apps zelf.

De uitspraak werd geveld door rechter Francis Mathew van de rechtbank in New Mexico. De zaak was aangespannen door procureur-generaal Raúl Torrez. Torrez is de hoogste openbare aanklager van de staat, vergelijkbaar met een minister van Justitie op staatsniveau. Een jury stelde vast dat Meta zich 43 miljoen keer schuldig maakte aan schending van de privacywetgeving van New Mexico. Elke afzonderlijke schending gold daarbij als een apart feit, met een eigen bedrag. Dat totaal van 43 miljoen schendingen was bepalend voor de hoogte van de boete. Op basis van dat aantal berekende de rechter eerst een maximumboete van circa 219,5 miljard dollar. Dat bedrag ging uit van tot 5000 dollar per vastgestelde schending. Hij verlaagde dat bedrag uiteindelijk naar de definitieve 25 miljard dollar. Daarmee lag de uiteindelijke boete ver onder het wettelijke maximum.

New Mexico weigerde eerder een schikking die andere Amerikaanse staten met Meta troffen. De staat was daarmee de enige die de Cambridge Analytica-zaak alsnog voor de rechter bracht. Door zelf te procederen kon de staat een rechterlijk oordeel afdwingen over de omvang van de schendingen. Andere staten accepteerden in plaats daarvan een onderhandeld bedrag.

Cambridge Analytica was een Brits advies- en databureau dat destijds in opdracht van politieke campagnes werkte. Het bureau stelde gebruikersprofielen op om kiezers gericht te kunnen beïnvloeden, onder meer bij verkiezingen in de Verenigde Staten. Het Cambridge Analytica-schandaal draaide om gegevens van tot 87 miljoen Facebook-gebruikers wereldwijd. Die gegevens zouden destijds zonder toestemming met dat bureau zijn gedeeld voor politieke profilering. Meta zou in een eerdere, aanverwante schikking al ongeveer 6 miljard dollar aan de Amerikaanse federale overheid hebben betaald. Dat ging over het datagebruik rond het schandaal. Dat bedrag ging naar de federale overheid, los van het bedrag dat New Mexico nu via de rechtszaak heeft afgedwongen.

Bij de zaak in New Mexico speelde ook een klokkenluidersrapport mee. Dat rapport stelde dat Meta prominente accounts in het geheim uitzonderde van de eigen contentregels. Het ging dan bijvoorbeeld om regels tegen haatzaaien en desinformatie. Normaal gesproken zouden die accounts onder dezelfde regels vallen als ieder ander account op de platforms van Meta. Het rapport voedde tijdens de rechtszaak het beeld dat het bedrijf zelf niet consequent toezag op misbruik van zijn eigen platforms.

Meta is het niet eens met het oordeel van de jury. Het bedrijf liet weten zich tegen de uitspraak te zullen blijven verweren. Daarmee staat de hoogte van de boete van 25 miljard dollar nog niet definitief vast.