Reactor kerncentrale Gösgen valt automatisch stil, geen straling vrijgekomen

In het kernkraftwerk Gösgen-Däniken, in het kanton Solothurn, viel de reactor dinsdag 20 oktober om 06.40 uur automatisch stil door een reactorschnellabschaltung, meldt exploitant KKG. Alle veiligheidsrelevante systemen reageerden zoals bedoeld. De centrale kwam in een veilige toestand. Een schnellabschaltung is een automatische noodstop: de stuurstaven vallen in de reactorkern en onderbreken de kernreactie onmiddellijk. Personeel hoeft daarbij niet in te grijpen. Zo’n noodstop is bewust zo ontworpen dat hij al aanslaat bij een probleem met de stroomvoorziening van de besturing, nog voordat er iets met de reactor zelf mis is.

Volgens Max Brugger (KKG), informatiedirecteur van de centrale, ontstond de abschaltung door een te lage spanning op de stroomrails van de stuurstaven. Daardoor vielen die stuurstaven automatisch en zonder menselijk ingrijpen naar beneden. Stuurstaven regelen normaal de hoeveelheid energie die de reactor produceert. Valt de stroom op hun eigen rails weg, dan vallen ze juist volledig in de kern, als beveiliging tegen stroomuitval. Brugger zegt dat de oorzaak van het spanningsprobleem nog wordt onderzocht. Een tijdlijn voor dat onderzoek is er nog niet. Ook is nog niet gezegd of de storing aan één onderdeel lag of aan meerdere systemen tegelijk.

Er kwam geen extra radioactiviteit vrij, meldt KKG. Het automatische stralingsmeetnet van de Zwitserse toezichthouder ENSI registreerde geen verhoging van de radioactiviteit rond de centrale. ENSI staat voluit voor het Eidgenössisches Nuklearsicherheitsinspektorat. Voor wie in de omgeving van Gösgen woont of er doorheen reist, verandert er voorlopig dus niets. Er is geen extra gevaar voor de omgeving gemeld. ENSI houdt in Zwitserland toezicht op de veiligheid van alle kerncentrales. Ook de opslag van kernafval en het vervoer van radioactief materiaal in het land vallen onder die toezichthouder. De dienst meet continu en automatisch de straling rond elke kerncentrale, zodat een afwijking meteen opvalt.

ENSI is onmiddellijk ingelicht over het incident, meldt KKG. De toezichthouder moet eerst een herstart van de centrale goedkeuren. Het incident wordt volgens de gebruikelijke procedure geanalyseerd. Een herstart na een schnellabschaltung gaat in Zwitserland nooit automatisch. De exploitant moet eerst de oorzaak vaststellen. Daarna moet hij aantonen dat de centrale weer veilig kan draaien, voordat de toezichthouder toestemming geeft. De reactor blijft dus stil totdat ENSI akkoord geeft; een datum daarvoor is nog niet genoemd.

Gösgen-Däniken ligt aan de Aare, tussen Olten en Aarau. Dat is zo’n drie kwartier rijden van zowel Bern als Zürich. De centrale is een van de kerncentrales die Zwitserland nog in bedrijf heeft, naast Beznau en Leibstadt in het kanton Aargau. Kernenergie is, samen met waterkracht uit de Alpen, een van de pijlers van de Zwitserse stroomvoorziening. Springt een centrale uit door een storing, dan vangen de andere bronnen dat in de regel op; de stroomvoorziening komt daardoor niet in gevaar. Wanneer ENSI de herstart van Gösgen goedkeurt, is nog niet bekend.