SP lanceert initiatief tegen geweld tegen vrouwen op partijcongres in Thun

De Sociaaldemocratische Partij van Zwitserland (SP) heeft op 17 oktober 2026 op haar partijcongres in Thun unaniem een volksinitiatief gelanceerd voor betere bescherming tegen geweld tegen vrouwen. Thun ligt in het Duitstalige kanton Bern. Het initiatief wil meer preventie en een betere samenwerking tussen de Bond, de kantons en gespecialiseerde instanties. Met “de Bond” bedoelt de partij de federale overheid in Bern. Die laat dit onderwerp nu nog vooral aan de kantons over. Een volksinitiatief is in Zwitserland een voorstel van burgers of een partij om de grondwet te wijzigen. Het moet eerst genoeg steun verzamelen. Daarna gaat het naar een volksstemming. Volgens de SP zijn in 2025 27 vrouwen in Zwitserland gedood en dit jaar tot nu toe al 18; de partij gebruikt die cijfers als onderbouwing voor het initiatief. De SP eist in het initiatief jaarlijks minstens 500 miljoen frank extra federale middelen, onder meer voor preventie en betere samenwerking tussen overheidsniveaus. Dat geld moet volgens de partij naar opvang gaan en naar betere samenwerking tussen autoriteiten.

Federaal raadslid en justitieminister Beat Jans sprak op het congres over de verantwoordelijkheid van mannen bij geweld tegen vrouwen. Jans leidt het federale departement van justitie en politie, een van de zeven departementen van de Zwitserse regering. Hij benadrukte dat mannen niet mogen weg kijken of zwijgen. Geweld tegen vrouwen valt volgens hem onder de verantwoordelijkheid van rechtsstaat en samenleving. Jans zit niet in de SP, maar wel samen met de partij in de federale regering. Die regering bestaat in Zwitserland uit leden van meerdere partijen. Dat een regeringslid van een andere partij op het SP-congres sprak, laat zien dat de partij het initiatief breder wil laten landen dan alleen bij de eigen achterban.

SP-co-voorzitter Mattea Meyer uitte op het congres scherpe kritiek op de SVP. Zij sprak van structurele problemen met geweld binnen die partij. Ook zag zij bij de SVP-leiding een zorgwekkende sympathie voor autoritair gedrag. De SVP is de grootste partij van Zwitserland en zit, net als de SP, in de federale regering. Dat is mogelijk door de zogenoemde magische formule, waarmee de grootste partijen van het land er samen in zitten. Op thema’s als migratie en veiligheid staan de SVP en de SP daarbinnen doorgaans tegenover elkaar. Meyers kritiek plaatst de nieuwe SP-campagne dus meteen in het bredere politieke debat tussen links en rechts in Zwitserland.

Het congres in Thun staat niet los van de rest van de politiek. Het Zwitserse parlement behandelt al langer aanverwante dossiers over geweld tegen vrouwen. De Ständerat, de kamer van de kantons, nam in maart 2026 drie moties aan voor een kaderwet tegen huiselijk geweld. Die wet moet eenduidige regels geven voor preventie, slachtofferbescherming en vervolging. De Bondsraad, de federale regering, stuurde in oktober 2025 al een eigen voorstel voor het parlement: een partiële herziening van de slachtofferhulpwet. Die herziening moet onder meer zorgen voor betere medische zorg, forensische documentatie en opvang voor slachtoffers. Beide dossiers liggen nu, naast het nieuwe SP-initiatief, bij het parlement. Het SP-initiatief loopt dus parallel aan de al bestaande kaderwet en wetsherziening.